Phòng sạch được thiết kế để đảm bảo kiểm soát ô nhiễm, bao gồm kiểm soát chuyển động không khí, lọc không khí, thi công phòng sạch, kế hoạch làm sạch và khử trùng. Tại đây, việc kiểm định phòng sạch cần đánh giá các biện pháp kiểm soát nào được áp dụng để bảo vệ quy trình và sản phẩm khỏi bị nhiễm bẩn. Phòng sạch cần phải tuân thủ theo 1 tiêu chuẩn nhất định khi xây dựng, chính vì vậy, khi xây dựng phòng sạch hoặc phòng sạch hoạt động lâu dần cần kiểm định lại để xem phòng sạch còn đạt tiêu chuẩn hay không.
INTECH là đơn vị chuyên sâu, có kinh nghiệm lâu năm về thiết kế thi công phòng sạch, cùng INTECH tìm hiểu về việc kiểm định phòng sạch gồm những gì qua bài viết dưới đây nhé?
Kiểm định phòng sạch là gì?
Kiểm định phòng sạch là quá trình kiểm tra một hệ thống chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn về độ sạch không khí, áp suất, nồng độ vi khuẩn, nhiệt độ, độ ẩm,…theo các quy chuẩn của ISO 14644. Đây cũng là một phần quan trọng của việc thực hành sản xuất tốt GMP. Người kiểm định phòng sạch cần phải am hiểu về hoạt động của phòng sạch và có hiểu biết về ô nhiễm vi khuẩn cũng như được đào tạo đặc biệt.
Phương pháp kiểm định trong phòng sạch được thiết kế để xác minh bằng chứng khách quan của các quy trình và cung cấp bằng chứng hành động để loại bỏ hoặc giảm các khu vực có vấn đề. Kiểm định chất lượng phòng sạch không chỉ nên báo cáo sự không phù hợp và hành động khắc phục, nó cũng cần làm nổi bật các lĩnh vực thực hành tốt. Đánh giá rủi ro đóng một phần quan trọng vì một mục tiêu của kiểm định phòng sạch, là đánh giá tính dễ bị nhiễm khuẩn của phòng sạch.
Chúng bao gồm các phương pháp như phân tích hiệu ứng (FMEA) và Phân tích mối nguy và các điểm kiểm soát quan trọng (HACCP)
Một số chỉ tiêu trong kiểm định phòng sạch
- Nồng độ tiểu phân trong không khí: được đo theo giới hạn nồng độ hạt tối đa (hạt/m³)
- Độ ồn trong phòng sạch cần đảm bảo không được lớn hơn 65 dB (tùy từng lĩnh vực)
- Kiểm tra rò rỉ bộ lọc HEPA: Đánh giá độ kín của màng lọc thông qua phép thử xác định hiệu suất giữ lại hạt, đảm bảo bộ lọc không bị rò rỉ sau khi lắp đặt và vận hành.
- Vi sinh vật trong không khí: Lấy mẫu không khí trong khu vực sạch để định lượng số lượng vi sinh vật có trong một thể tích khí xác định.
- Cường độ chiếu sáng: Đo mức độ ánh sáng khả kiến trong khoảng 0,1 – 19.999 Lux để đảm bảo đáp ứng yêu cầu vận hành.
- Độ hồi phục: Thử thời gian hồi phục bằng gây nhiễm và thử bằng thiết bị đếm hạt tiểu phân
- Độ rung: biên độ dịch chuyển từ 0,01 mm đến 1.000 mm
- Độ đồng đều nhiệt độ và độ ẩm: nhiệt độ yêu cầu đối với phòng sạch sẽ dao động từ 20 – 26 độ C và độ ẩm tương đối từ khoảng 50 – 60%.
- Lây nhiễm chéo: Yêu cầu cần quan tâm đặc biệt khi xây dựng phòng sạch để ngăn chặn hiện tượng lây nhiễm chéo
Lưu ý: Mỗi ngành sẽ có các tiêu chuẩn trong phòng sạch khác nhau
Quy định khi kiểm định phòng sạch
Không gian và thiết kế
Để bắt đầu kiểm định phòng sạch, việc cần làm là xem xét liệu phòng sạch có phù hợp với mục đích sản xuất hay chưa? Quy trình tính toán thiết kế phòng sạch có hợp lý không? Các vấn đề chính liên quan đến không gian và thiết kế là gì? Một trong những mối quan tâm chính là liệu có đủ không gian để thực hiện các hoạt động hay không và liệu các khu vực đó có được thiết kế chính xác để ngăn chặn việc ô nhiễm hay không.
Quy trình xử lý
Kiểm định phòng sạch cần kiểm tra dòng nguyên liệu trong toàn bộ phòng sạch vơi trọng tâm cụ thể về cách thức vận chuyển sản phẩm vào và ra khỏi phòng sạch, và cách thức sản phẩm được di chuyển xung quanh. kiểm định phòng sạch cần đánh giá các biện pháp kiểm soát nào được áp dụng để bảo vệ quy trình và sản phẩm khỏi bị nhiễm bẩn.
Người kiểm định phòng sạch nên xem xét phòng sạch phù hợp cho các hoạt động diễn ra trong khu vực. Ở đây, cần xem xét cả các loại phòng sạch và các lớp phòng sạch ISO 14644. Với điều này, người kiểm định phòng sạch sẽ triển khai 3 phương án:
- Khi phòng sạch được chứng nhận lần cuối cho các hoạt động HVAC? Là tần suất chứng nhận đầy đủ (đó là tối thiểu sáu tháng cho các khu vực lấp đầy vô trùng và 12 tháng cho các phòng sạch khác)?
- Có chứng chỉ lọc HEPA không? Phòng sạch có đáp ứng với tiêu chuẩn?
- Việc kiểm tra lượng hạt bụi được thực hiện theo ISO 14644? Địa điểm được chọn như thế nào? Là khối lượng chính xác của không khí được thực hiện?
Kiểm soát vật lý
Mặc dù chứng nhận là quan trọng, hoạt động liên tục được cho là quan trọng nhất. Hoạt động vật lý của phòng sạch tập trung vào hệ thống thông gió sưởi ấm và điều hòa không khí (HVAC). Mối quan tâm hàng đầu là kiểm soát ô nhiễm và đảm bảo rằng các phòng sạch có nguồn cung cấp không khí phù hợp, thông qua các bộ lọc không khí hiệu quả cao (HEPA). Điều này là để duy trì chênh lệch áp suất chính xác và cung cấp không khí ở mức độ hạt đủ thấp phù hợp với loại hoặc cấp phòng sạch. Có lẽ vấn đề đầu tiên cần kiểm tra là tiêu chuẩn thiết kế phòng sạch, nếu nó được thực hiện theo tiêu chuẩn đã được phê duyệt (như ISO 14644) và liệu tất cả các thử nghiệm cần thiết đã được hoàn thành hay chưa.
Những bài kiểm tra chứng nhận phòng sạch nằm trong các lĩnh vực sau:
- Kiểm soát các hạt trong không khí,
- Đủ luồng không khí và thay đổi không khí,
- Chênh lệch áp suất dương,
- Kiểm tra bộ lọc HEPA,
- Nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng.
Kiểm toán viên cần kiểm tra xem các thử nghiệm đã được thực hiện bởi các kỹ sư có thẩm quyền hay chưa, các thử nghiệm đã được tiến hành với tần suất phù hợp và kết quả thử nghiệm đáp ứng các tiêu chí chấp nhận theo yêu cầu của tiêu chuẩn đã được phê duyệt.
Liên quan đến các tiêu chí kiểm tra trên và có tính đến các khía cạnh khác của hoạt động vật lý của phòng sạch và thiết bị không khí sạch, những điểm mà kiểm toán viên cần xem xét là:
- Thiết bị luồng không khí một chiều và hệ thống HVAC có phục vụ các khu vực hoạt động vô trùng được xác nhận và trong ngày không?
- Bộ phận nào thực hiện xác nhận?
- Xác nhận đã được phê duyệt bởi QA?
- Là báo cáo được ban hành? Nếu có, báo cáo đã được chuyển cho QA để xem xét chưa?
- Các bộ lọc đại diện cho một phần quan trọng của hoạt động phòng sạch và được thảo luận chi tiết hơn dưới đây.
Tất cả các bộ lọc đều có xếp hạng hiệu quả và cần được kiểm tra định kỳ về rò rỉ. Ngoài ra, các bộ lọc được nghiên cứu để thâm nhập hạt. Loại bộ lọc được sử dụng trong phòng sạch sẽ được chọn bởi người quản lý phòng sạch. Một loại bộ lọc HEPA phổ biến là loại có tỷ lệ hiệu quả 99,997%. Đánh giá dựa trên kích thước hạt 0,3 Thaym và lớn hơn (về mặt lý thuyết chỉ có 3 trong số 10.000 hạt ở kích thước 0,3mmm có thể xuyên qua bộ lọc). Người kiểm định phòng sạch nên xem lại điều này.
Ngoài sự xâm nhập của các hạt, các bộ lọc tạo thành một phần của các thiết bị luồng khí đơn hướng cần được kiểm tra về tốc độ không khí. Ở đây Người kiểm định phòng sạch nên kiểm tra:
- Tần số để đo tốc độ không khí qua bộ lọc là gì?
- Làm thế nào thường được đo vận tốc không khí?
- Là vận tốc dòng khí trong các thông số vận hành? (Ở đây cần lưu ý rằng EU GMP xác định phạm vi tốc độ không khí ở độ cao làm việc: 0,45m / s +/- 20% (một chiều). Tuy nhiên, FDA không chỉ định tiêu chí và thay vào đó yêu cầu vận tốc không khí phải được chứng minh bằng người dùng và được lấy mẫu sáu inch từ mặt bộ lọc).
- Trường hợp, liên quan đến mặt bộ lọc, vận tốc không khí được đo từ đâu? (nghĩa là, gần mặt bộ lọc hoặc ở độ cao làm việc?)
- Thiết bị được sử dụng để đo vận tốc không khí là gì và thiết bị này có được hiệu chuẩn không?
- Đối với các bộ lọc không khí, có một quy trình bằng văn bản chỉ định tần suất kiểm tra và thay thế không?
- Cơ sở có các hệ thống xử lý không khí riêng biệt, nếu được yêu cầu, để ngăn ngừa ô nhiễm (ví dụ, nơi sản xuất kháng sinh)?
Người kiểm định phòng sạch nên xem xét các nghiên cứu trực quan hóa luồng không khí để xác định rằng các khu vực cần luồng không khí một chiều được bảo vệ.
Áp lực dương là một tính năng hoạt động thiết yếu của phòng sạch. Để duy trì chất lượng không khí trong phòng sạch, áp lực của một phòng nhất định phải lớn hơn so với phòng cấp thấp hơn. Điều này là để đảm bảo rằng không khí không đi từ các khu vực lân cận ‘bẩn hơn’ vào phòng sạch cao cấp hơn. Cơ sở sẽ thiết lập các giới hạn phù hợp cho chênh lệch áp suất (như hướng dẫn 15 P2020 Pascals so với các phòng cấp thấp hơn thường được sử dụng). Kiểm toán viên nên yêu cầu xem bản đồ chênh lệch áp suất, với tầng áp suất được đánh dấu rõ ràng.
Hơn nữa, kiểm toán viên nên yêu cầu dữ liệu đo lường ví dụ về chênh lệch áp suất giữa mỗi phòng và tất cả các không gian xung quanh và giữa hai phòng.
Nhân sự
Trong quá trình kiểm toán, kiểm toán viên cần kiểm tra xem có đúng số lượng nhân viên được đào tạo phù hợp hay không. Người kiểm định phòng sạch cũng nên kiểm tra cách nhân viên vào phòng sạch và hoạt động trong phòng sạch. Điều này cũng sẽ bao gồm kiểm tra các phòng thay đồ.
Nhân viên cũng phải có khả năng chứng minh rằng họ nhận thức được cách thực hành phòng sạch tốt; ví dụ, họ cần tuân thủ các thực hành vệ sinh tốt
Giám sát môi trường và kiểm soát vi sinh vật
Giám sát môi trường được áp dụng cho tất cả các loại phòng sạch trong lĩnh vực khoa học đời sống. Kiểm toán viên phải xem xét liệu có chương trình giám sát môi trường toàn diện và có hệ thống hay không (và chương trình đó có được ghi lại không).
Các điểm quan trọng để kiểm tra bao gồm:
- Có một chương trình giám sát môi trường cho phòng sạch? Các quy trình hoạt động tiêu chuẩn (SOP) có tại chỗ và đúng ngày không?
- Tần suất giám sát là gì?
- Các vị trí giám sát được lựa chọn như thế nào? Là các địa điểm đã được lựa chọn phù hợp – đã được tham khảo cho các nghiên cứu trực quan luồng không khí để lựa chọn các địa điểm giám sát môi trường? Kiểm toán viên cần xem xét kế hoạch lấy mẫu giám sát môi trường.
- Giám sát có bao gồm tất cả các vị trí, bao gồm các khu vực khó làm sạch như tường, sàn và trần nhà không?
- Chương trình giám sát có thể cho biết liệu tần số làm sạch và khử trùng có phù hợp không?
- Là giám sát được thực hiện trong trạng thái hoạt động hoặc không hoạt động? (ở đây, trạng thái hoạt động được coi là đại diện hơn cho các điều kiện xử lý).
- Các phương tiện truyền thông văn hóa đã được thử nghiệm thúc đẩy tăng trưởng?
- Đối với phương tiện được sản xuất trong nhà, có tải trọng hấp chuẩn hóa và xác nhận cho phương tiện dinh dưỡng được sử dụng để theo dõi môi trường không?
Làm sạch và khử trùng
Một khía cạnh thiết yếu của quản lý phòng sạch là quy trình làm sạch và khử trùng, và một chương trình áp dụng cho tất cả các loại phòng sạch và môi trường được kiểm soát. Kiểm toán viên phải xem xét nếu cơ sở có các quy trình bằng văn bản mô tả chi tiết đầy đủ về lịch làm sạch, phương pháp, thiết bị và vật liệu. Điều quan trọng là phải kiểm tra các chất tẩy rửa và chất khử trùng là phù hợp và tương thích.
Điều quan trọng cần lưu ý là không có danh sách kiểm tra quy định đề ra nào có thể được chọn và sử dụng. Mỗi phòng sạch là khác nhau và người kiểm định sẽ cần phải nắm vững các hoạt động và hoạt động trong phòng sạch cụ thể để tiến hành kiểm định hiệu quả. Trọng tâm chính phải luôn luôn được kiểm soát ô nhiễm.
Câu hỏi thường gặp trong kiểm định phòng sạch
1- Bao lâu cần kiểm định lại phòng sạch?
Doanh nghiệp cần kiểm định phòng sạch định kỳ 6-12 tháng/lần, tùy theo lĩnh vực sản xuất. Ngoài ra, cần thực hiện kiểm định lại khi:
- Sau khi thi công mới phòng sạch
- Sau khi cải tạo, thay đổi kết cấu
- Sau khi thay màng lọc HEPA
- Khi hệ thống HVAC có sửa chữa lớn
- Khi có nghi ngờ nhiễm bẩn hoặc sai lệch thông số
- Trước đợt thanh tra GMP hoặc đánh giá ISO
2- Phòng sạch được kiểm định ở trạng thái nào?
Kiểm định phòng sạch có thể thực hiện dựa theo các thông số vận hành thực tế ở 3 trạng thái:
- As-Built: trạng thái ban đầu, phòng sạch đã được hoàn thiện thi công nhưng chưa có thiết bị sản xuất hay nhân viên bên trong
- At-Rest: trạng thái nghỉ, thiết bị đã được lắp đặt nhưng chưa hoạt động
- Operating: trạng thái vận hành
3- Quy trình kiểm định phòng sạch diễn ra như thế nào?
- Chuẩn bị và làm sạch trước khi đo: Vệ sinh hoàn chỉnh phòng sạch, trần, tường, sàn và hệ thống ống dẫn để đảm bảo môi trường sẵn sàng cho các phép thử.
- Đánh giá chất lượng thiết bị và kết cấu: Kiểm tra các thiết bị được lắp đặt, tính tương thích với thiết kế và tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi thực hiện kiểm định chính thức.
- Kiểm định phòng sạch đã xây dựng: Xác minh sự phù hợp của phòng sạch theo thiết kế, kiểm tra vận hành hệ thống, độ kín và các thông số kỹ thuật ban đầu.
- Đánh giá chất lượng phòng sạch đã trang bị: Thực hiện các phép thử như đo mật độ hạt, nhiệt độ – độ ẩm, ánh sáng, tiếng ồn… để xác nhận môi trường đạt yêu cầu.
- Kiểm tra vận hành thực tế: Đánh giá khả năng phòng sạch hoạt động ổn định, duy trì thông số theo tiêu chuẩn trong điều kiện vận hành.
- Lập báo cáo kiểm định: Ghi chép kết quả, xác nhận phù hợp hay không phù hợp và lưu hồ sơ kiểm định theo quy định
4- Công ty nào kiểm định phòng sạch?
INTECH cung cấp dịch vụ đo kiểm, kiểm định phòng sạch chuyên nghiệp, uy tín theo tiêu chuẩn quốc tế NEBB, đảm bảo phòng sạch đạt các yêu cầu nghiêm ngặt về nồng độ bụi, áp suất, và độ ẩm,…. Quy trình bao gồm kiểm tra rò rỉ HEPA, đo lưu lượng gió, và đánh giá hiệu suất hệ thống HVAC.
5- Chi phí kiểm định phòng sạch là bao nhiêu?
Chi phí kiểm định phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
- Diện tích kiểm định: diện tích càng lớn thì số điểm đo càng nhiều
- Số lượng chỉ tiêu đo kiểm: Kiểm định càng nhiều phép thử (như đếm hạt, vi sinh, chênh áp, tốc độ gió, nhiệt độ–độ ẩm, ánh sáng, tiếng ồn, độ rung, thử rò HEPA…) thì chi phí càng cao do cần thiết bị đo và thời gian thực hiện nhiều hơn.
- Tình trạng vận hành & chuẩn bị phòng sạch: Nếu phòng chưa được vận hành ổn định hoặc cần làm sạch/hiệu chỉnh trước khi đo → thời gian kiểm định kéo dài, phát sinh lặp lại phép đo → khó tránh chi phí tăng lên
Qua bài viết trên, INTECH đã mô tả rất rõ kiểm định phòng sạch gồm những gì? Và giải thích chi tiết việc kiểm định quan trọng như nào trong hoạt động phòng sạch.
Liên hệ ngay với INTECH để được tư vấn về kiểm định phòng sạch mọi tiêu chuẩn.
